Футурология


Футурология
Футурология (лат.futurum – болашақ + гр.logos – ілім) – кең мағынада адамзаттың болашағы туралы ілімдердің жиынтығы, тар мағынада - әлеуметтік процестердің келешегін қамтитын білімдер саласы. Бұл терминді 1943ж.неміс ғалымы - әлеуметтанушысы О.Флехтхейм қолданып, футурологияны идеология мен утопияның альтернативасы ретінде «болашақ философиясы» деп атады. ХХғ.60 – жылдарынан бастап ол Батыста болашақтың тарихы немесе «болашақ туралы ғылым» ретінде қолданыла бастады.
Әлемдік футурологияда оның бірнеше бағыттары қалыптасты:
- апологетикалық, ол технологиялық теорияларға сүйенеді және қоғамдық прогресті технико – экономикалық дамудың деңгейінің өсуіне жатқызады (З.Бжезинский, Г.Кан, Р.Арон, Б.де Жувенель, Ж.Фурасье);
- солшыл – радикалды, оның өкілдері ҒТП тереңдеуінің салдарынан «батыстық өркениеттің» күйреуінің сөзсіздігін негіздейді (А.Ускоу);
- реформистік, ол «конвергенция» теориясына сүйенеді (Д.Белл, О.Тоффлер, Ф.Бааде, К.Юнг, Ф.Полак);
ХХ ғ. 70 – ж.ж.басында қоғамдық дамудың қазіргі тенденцияларына сәйкес «әлемдік апаттың» сөзсіздігі концепциясы басымдық алды. Оның қалыптасуында «Рим клубы»(ұйымдастырушы итальяндық экономист А.Печчеи) шешуші роль атқарады. Бұл халықаралық ұйым 1968ж.бастап 30 – дан аса елдің 85-ке жуық мамандарды (белгілі ғалымдар, қоғам қайраткерлері, бизнесмендер, т.б.) біріктіріп, адамзат дамуының перспективаларымен айналысты. 1972ж. «Өсудің шектері» («Пределы роста») – авторлар жетекшісі Д.Медоуз, 1974ж. «Адамзат таңдау алдында» (авт.М.Месарович, Э.Пестель) және т.б. баяндамалар жарияланды.
Адамзаттың даму перспективаларын бағалауда футурологтар екі лагерьге бөлінді. Бір бағыттың өкілдері әлеуметтік пессимизмнің неомальтузиандық идеяларды өрбітеді. Олардың пікірінше, халық санының өсуін тоқтатпай адамзаттың алдында тұрған жаһандық проблемаларды (халық санының өсуі азық – түлік базасының дамуынан озық келеді, қоршаған ортаның ластануы, т.б.) шешуге болмайды (Дж.Форрестер, Д.Медоус, Р.Хейлбронер). Екіншінің өкілдері ғаламдық (жаһандық) проблемаларды ҒТП көмегімен шешуге үміт артады (О.Тоффлер, М.Месарович, Э.Ласло, Э.Пестель, К.Фрамен).
Әлеуметтік прогностика – болашақты болжаудың ерекше түрі, ол қоғамда өтіп жатқан процестерді болжаумен айналысады. Оның зерттеу процестері: өндірістік қатынастар, ғылым мен техника, білім, денсаулық, әдебиет, өнер, модалар, құрылыс, ғарышты игеру, халықаралық қатынастар. Бұл бағыт прогностика деген ат алды және оның футурологиядан көбірек нақтылығымен айырмашылығы бар (жалпы болашақты емес, әлеуметтік процестерді, олардың болашағын зерттейді).
Футурология бойынша негізгі еңбектер: О. Тоффлер «Болашақтан естен тану» (1970) – «Шок будущего», Д. Белл «Болашақ постиндустриалдық қоғам» (1973), Дж. Шелл «Жердің тағдыры» және т.б.

Философиялық терминдердің сөздігі. - Павлодар: ПМПИ. . 2011.

Синонимы:

Смотреть что такое "Футурология" в других словарях:

  • футурология — футурология …   Орфографический словарь-справочник

  • ФУТУРОЛОГИЯ —         (от лат. futurum будущее и греч. слово, учение), в широком значении совокупность представлений о будущем человечества, в узком область науч. знаний, охватывающая перспективы социальных процессов; часто употребляется как синоним… …   Философская энциклопедия

  • Футурология — (от лат. futurum будущее) междисциплинар­ное направление в науке, основывающееся на данных общественных и естественных наук и ставящее целью предвидение будущего развития человечества и отдельных сфер жизни общества. Футурология сегодня отчетливо …   Политология. Словарь.

  • ФУТУРОЛОГИЯ — [< лат. futurum будущее + logos учение] наука о будущем, формах его становления; прогнозирование, прогностика. Словарь иностранных слов. Комлев Н.Г., 2006. футурология (лат. futurum будущее + ...логия) комплексная дисциплина, основывающаяся на… …   Словарь иностранных слов русского языка

  • ФУТУРОЛОГИЯ — (от латинского futurum будущее и...логия), в широком значении общая концепция будущего Земли и человечества, в узком область научных знаний, охватывающая перспективы социальных процессов, синоним прогнозирования и прогностики …   Современная энциклопедия

  • ФУТУРОЛОГИЯ — (от лат. futurum будущее и ...логия) в широком значении общая концепция будущего Земли и человечества, в узком область научных знаний, охватывающая перспективы социальных процессов, синоним прогнозирования и прогностики …   Большой Энциклопедический словарь

  • ФУТУРОЛОГИЯ — обобщенное название концепций о будущем человечества; в узком значении область научных знаний, охватывающая перспективы социальных процессов и явлений (в этом смысле Ф. синонимична прогнозированию и прогностике). Термин «Ф.» был предложен… …   Новейший философский словарь

  • ФУТУРОЛОГИЯ — ФУТУРОЛОГИЯ, и, жен. (спец.). Применительно к современным концепциям будущего: прогнозирование социальных процессов. | прил. футурологический, ая, ое. Толковый словарь Ожегова. С.И. Ожегов, Н.Ю. Шведова. 1949 1992 …   Толковый словарь Ожегова

  • футурология — сущ., кол во синонимов: 2 • прогнозирование (6) • прогностика (3) Словарь синонимов ASIS. В.Н. Тришин. 2013 …   Словарь синонимов

  • ФУТУРОЛОГИЯ — (от лат. futurum будущее и греч. logos учение) англ. futurology; нем. Futurologie. 1. Совокупность представлений о будущем человечества. 2. Область научных знаний, исследующая перспективы развития соц. процессов. см. ПРОГНОЗИРОВАНИЕ, ПРОГНОСТИКА …   Энциклопедия социологии

Книги

Другие книги по запросу «Футурология» >>


Поделиться ссылкой на выделенное

Прямая ссылка:
Нажмите правой клавишей мыши и выберите «Копировать ссылку»

We are using cookies for the best presentation of our site. Continuing to use this site, you agree with this.